PSP im. Stefana Żeromskiego w Wierzbicy
Stefan Żeromski — życiorys patrona
Sylwetka patrona naszej szkoły: pisarza nazywanego „sumieniem polskiej literatury”. Kalendarium życia, najważniejsze dzieła i odnośniki do lektur.
Stefan Żeromski (pseudonimy: Maurycy Zych, Józef Katerla, Stefan Iksmoleż) — polski pisarz, dramaturg i publicysta. Urodził się 14 października 1864 r. w Strawczynie niedaleko Kielc, zmarł 20 listopada 1925 r. w Warszawie; spoczywa na stołecznym Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym.
Nazywany „sumieniem polskiej literatury”, „sumieniem narodu” i „sercem nienasyconym” — był jednym z największych autorytetów moralnych swoich czasów.
Pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej, dzieciństwo spędził w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich. Edukację rozpoczął w Psarach, potem uczęszczał do gimnazjum w Kielcach, gdzie pod wpływem profesora Antoniego G. Bema zaczął pisać dzienniki.
Kalendarium życia
1864
Narodziny w Strawczynie koło Kielc; dzieciństwo w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich.
1882
Debiut literacki — wiersze w tygodniku „Przyjaciele Dzieci”.
1886
Ukończenie gimnazjum w Kielcach; studia w Instytucie Weterynarii w Warszawie (przerwane z powodu kłopotów finansowych), praca guwernera.
1892
Ślub z Oktawią z Radziwiłłowiczów; wyjazd do Szwajcarii — bibliotekarz Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. Powstają „Syzyfowe prace”.
1895–1898
Wydanie zbiorów opowiadań.
1897
Powrót do kraju; pomocnik bibliotekarza w Bibliotece Ordynacji Zamojskiej w Warszawie.
1899
„Ludzie bezdomni”.
1904
„Popioły” — od tej chwili poświęca się wyłącznie pisarstwu.
1909
Wyjazd z rodziną do Paryża.
1913
Powrót do ojczyzny; ślub z Anną Zawadzką.
1914–1918
Zgłasza się do Legionów Polskich; po powrocie do Zakopanego zostaje prezydentem Rzeczypospolitej Zakopiańskiej.
1922
Powieść „Wiatr od morza”.
1923
Premiera dramatu „Turoń” w Teatrze Reduta.
1924
Kandydatura do Nagrody Nobla; „Przedwiośnie”.
1925
Założenie polskiego oddziału PEN Clubu; mieszkanie na Zamku Królewskim w Warszawie; nagroda literacka za „Wiatr od morza”; triumfalna premiera „Uciekła mi przepióreczka” w Teatrze Narodowym. 20 listopada — śmierć pisarza w Warszawie.
Najważniejsze dzieła
- Doktor Piotr
- Duma o hetmanie
- Dzieje grzechu
- Echa leśne
- Firlykowe Wzgórze
- Ludzie bezdomni
- Na probostwie w Wyszkowie
- O żołnierzu tułaczu
- Popioły
- Przedwiośnie
- Puszcza Jodłowa
- Rozdziobią nas kruki, wrony
- Róża
- Sen o szpadzie
- Siłaczka
- Sułkowski
- Syzyfowe prace
- Uciekła mi przepióreczka
- Uroda życia
- Walka z szatanem
- Wiatr od morza
- Wierna rzeka
- Zapomnienie
- Zmierzch